R programlama dili, karmaşık veri analizleri ve makine öğrenmesi modelleri kurmak için kullanılsa da, özünde çok gelişmiş bir hesap makinesidir. Kodlamaya başladığınızda ilk yapacağınız işlemler genellikle temel aritmetik işlemler olacaktır.

Bu dersimizde R’da toplama, çıkarma, çarpma, bölme işlemlerinin yanı sıra; üs alma ve genellikle karıştırılan “tam bölme” ile “kalan bulma” (mod alma) operatörlerini inceleyeceğiz.

1. Toplama ve Çıkarma İşlemleri (+ ve -)

Matematikte bildiğimiz artı (+) ve eksi (-) işaretleri R’da aynen kullanılır. İster doğrudan sayıları toplayın, ister değişkenleri; mantık aynıdır.

Toplama İşlemi

5 + 3

Sayıları değişkenlere atayıp işlem yapmak, kodun ilerleyen kısımları için daha kullanışlıdır:

x <- 3 y <- 7

Değişkenleri toplama

x + y

Çıkarma işlemi de aynı mantıkla çalışır. Hatta çıkan sonucu üçüncü bir değişkene kaydedip, o değişkeni de başka bir işlemde kullanabilirsiniz. Zincirleme işlem yapmak R’da çok kolaydır.

Çıkarma İşlemi

8 – 7

x – y

İşlem sonucunu yeni bir değişkene (z) atama

z <- x – y

Yeni değişkenden çıkarma yapma

a <- z – 3

2. Çarpma ve Bölme (* ve /)

Bilgisayar dillerinde çarpma işlemi için “x” harfi yerine yıldız (*) işareti kullanılır. Bölme işlemi için ise eğik çizgi (slash) (/) kullanılır.

Çarpma

7 * 3

Bölme

10 / 2

Burada dikkat etmeniz gereken nokta, normal bölme işlemi (/) sonucun küsüratlı (ondalıklı) çıkmasına izin verir. Örneğin 5 / 2 işleminin sonucu 2.5 olacaktır.

3. Üs Alma (** veya ^)

Bir sayının kuvvetini almak (karesini, küpünü vs.) için R bize iki farklı yol sunar. İster iki tane yıldız kullanın (**), ister şapka işareti (^) kullanın; ikisi de aynı kapıya çıkar.

2 üzeri 2 (Karesini alma)

2 ** 2

Alternatif kullanım

2^2

4. Tam Bölme ve Kalan Bulma (Kritik Bölüm)

Burası yeni başlayanların en çok karıştırdığı kısımdır. Normal bölme işleminden (/) farklı olarak iki özel operatörümüz daha vardır.

A) Tam Bölme (%/%)

Bir sayıyı diğerine böldüğümüzde, virgülden sonraki küsüratla ilgilenmiyorsak, sadece “içinde tam olarak kaç tane var?” sorusunu soruyorsak %/% operatörünü kullanırız. Yüzde işaretleri arasına bölme işareti koyarak yazılır.

10’un içinde 2 kaç kere var? (Sonuç: 5)

10 %/% 2

13’ün içinde 2 kaç kere var? (Normalde 6.5 ama tam kısmı 6’dır)

13 %/% 2

16’nın içinde 5 kaç kere var? (3 kere var, gerisi bizi ilgilendirmez)

16 %/% 5

B) Kalan Bulma / Mod Alma (%%)

Bu işlem, “Bölme işlemini yaptık, peki elimizde artan sayı (kalan) kaç?” sorusunun cevabıdır. İki yüzde işareti %% ile yapılır. Bu işleme matematikte “Mod Alma” denir.

16’yı 5’e böldük. 3 kere var (3×5=15). Geriye kaç arttı? (Sonuç: 1)

16 %% 5

Özet Tablo

R’da matematiksel operatörleri şöyle özetleyebiliriz:

• + : Toplama
• – : Çıkarma
• * : Çarpma
• / : Normal Bölme (Küsüratlı)
• ^ veya ** : Üs Alma
• %/% : Tam Bölme (Sadece tam sayı kısmı)
• %% : Mod Alma (Kalan sayısı)

Bu operatörleri kullanarak R üzerinde dilediğiniz matematiksel formülü koda dökebilirsiniz.