Programlama sadece hesap yapmaktan ibaret değildir; aynı zamanda durumları karşılaştırmak ve kararlar vermek gerekir. R dilinde bu karşılaştırmaları yaptığımızda bilgisayar bize iki cevap verir: TRUE (Doğru) veya FALSE (Yanlış).

Bu dersimizde R’ın “Büyüktür”, “Küçüktür”, “Eşittir” gibi temel sorgularını ve “Ve”, “Veya” gibi bağlaçlarını nasıl kullandığını öğreneceğiz.

1. Temel Karşılaştırmalar

En basitinden başlayalım. R’a iki sayıyı verip aralarındaki ilişkiyi sorabiliriz.

Küçüktür (<) ve Büyüktür (>) Matematik derslerinden bildiğimiz işaretlerdir.

5, 3’ten küçük müdür? (Cevap: FALSE)

5 < 3

5, 3’ten büyük müdür? (Cevap: TRUE)

5 > 3

Eşittir (==) Burası en çok dikkat etmeniz gereken yerdir! R’da bir şeye değer atarken tek eşittir (=) veya ok (<-) kullanırız. Ancak “Bu ikisi birbirine eşit mi?” diye sorarken çift eşittir (==) kullanmak zorundayız.

5, 5’e eşit midir? (Cevap: TRUE)

5 == 5

2. Değil Operatörü (!) ve Eşit Değildir (!=)

Mantıkta bir durumu tersine çevirmek için “Ünlem İşareti” (!) kullanılır. R dilinde ünlem, “DEĞİL” anlamına gelir.

Eşit Değildir (!=) “Eşit mi?” sorusunun tam tersidir.

5, 3’e eşit DEĞİLDİR, değil mi? (Cevap: TRUE, evet eşit değildir)

5 != 3

Sonucu Tersine Çevirme (!) Parantez içindeki sonucun tam tersini alır.

5==5 Normalde TRUE’dur. Başına ! gelince FALSE olur.

!(5 == 5)

5<3 Normalde FALSE’tur. Başına ! gelince TRUE olur.

!(5 < 3)

3. Mantıksal Bağlaçlar: Ve (&&) – Veya (||)

Birden fazla koşulu aynı anda kontrol etmek istediğimizde bu bağlaçları kullanırız.

VE (&&) Operatörü: Çok katı bir operatördür. Sonucun TRUE çıkması için her iki tarafın da doğru olması gerekir. Bir tane bile yanlış varsa sonuç yanlıştır. (Örnek: Kullanıcı adı VE şifre doğru olmalı.)

Bir taraf yanlış, diğer taraf doğru -> Sonuç: FALSE

5 != 3 && 5 == 3

İki taraf da doğru -> Sonuç: TRUE

3 < 5 && 78 > 2

Bir taraf yanlış -> Sonuç: FALSE

3 > 5 && 78 < 2

VEYA (||) Operatörü: Daha esnek bir operatördür. Sonucun TRUE çıkması için taraflardan sadece birinin doğru olması yeterlidir. (Örnek: Çay VEYA kahve içerim. İkisi de olur, biri olsa da olur.)

Bir taraf yanlış ama diğer taraf (5!=3) doğru -> Sonuç: TRUE

5 != 3 || 5 == 3

İkisi de doğru -> Sonuç: TRUE

3 < 5 || 78 > 2

Bir taraf yanlış, diğer taraf doğru -> Sonuç: TRUE

3 > 5 || 78 < 2

4. Kapsama Operatörü: İçerisinde (%in%)

Elinizde bir liste var ve aradığınız sayının o listenin içinde olup olmadığını merak ediyorsunuz. İşte o zaman %in% operatörü (İngilizcedeki “in” – içinde) kullanılır.

Önce 1’den 5’e kadar sayılardan oluşan bir liste yapalım:

avg <- 1:5

Şimdi sorgulayalım:

3 sayısı avg listesinin içinde mi? (Cevap: TRUE)

3 %in% avg

35 sayısı avg listesinin içinde mi? (Cevap: FALSE)

35 %in% avg

Çoklu Sorgulama Birden fazla sayıyı aynı anda da sorabiliriz. R her biri için ayrı ayrı cevap verir.

35 ve 1 sayıları listenin içinde mi?

c(35, 1) %in% avg

Çıktı: FALSE TRUE

(35 yok, 1 var)

Özetle

• == : Eşit mi?
• != : Eşit değil mi?
• ! : Tersi (Değil)
• && : Ve (Hepsi doğru olmalı)
• || : Veya (Biri doğru olsa yeter)
• %in% : Listenin içinde var mı?

Mantıksal operatörler, kodlarınızın akıllı kararlar vermesini sağlayan en temel yapı taşlarıdır.